The philosophy of punk – αποσπάσματα

Αποσπάσματα από το βιβλίο «Philosophy of punk» του Craig O’Hara από την εκπομπή στις 26/03/11:

Σημείωση: το εξώφιλο του βιβλίου στην Ελλάδα διαφέρει από το παρακάτω, όπως και οι εικόνες ευρέθησαν από το net

Στη σύγχρονη κοινωνία η αίσθηση της αλλοτρίωσης είναι τόσο έντονα διαδεδομένη που έχει καταφέρει να γίνει κοινώς αποδεκτή. Αρκετοί θεωρούν πως οι ρίζες της ξεκινούν από τη βιομηχανική επανάσταση, όταν και οι χώροι εργασίας έγιναν το δεύτερο σπίτι για ανθρώπους κάθε ηλικίας. Οι άνθρωποι συμπεριφέρονται σα να μην έχουν τίποτα κοινό μεταξύ τους. Λειτουργούμε ατομιστικά χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη το σύνολο.

Κάπου – κάπου όμως, κάποια αλλοτριωμένη ομάδα ανθρώπων αναγνωρίζει τι της συμβαίνει και απορρίπτει την κυρίαρχη κουλτούρα της κοινωνίας ή απορρίπτεται από την κοινωνία όπου και λαμβάνει το χαρακτηρισμό «περιθώριο». Ως ένα βαθμό οι ομάδες αυτές βιώνουν την απομόνωση της κοινωνίας αφού ανήκουν στην κοινότητα αλλά δεν είναι της κοινότητας και σαν αποτέλεσμα έχουν την τάση να δημιουργούν δικές τους υποκουλτούρες με ευδιάκριτα ή δυσδιάκριτα χαρακτηριστικά.

Τα μέλη μιας υποκουλτούρας, άσχετα με την καταπίεση που υφίστανται συχνά, επιτυγχάνουν την μεταξύ τους αλληλεγγύη και κατανόηση που δε βρίσκουν στην κυρίαρχη κουλτούρα της κοινωνίας, αποκτώντας την αίσθηση κάποιου ανώτερου σκοπού.

Τη δεκαετία του ’60, η ροκ έγινε μουσική υπόκρουση της νεανικής αντικουλτούρας εμψυχώνοντας όσους αντιστέκονταν στον πόλεμο του Βιετνάμ. Ότι θετικό κι αν υπηρέτησε αυτή η μουσική είτε υμνώντας την ελευθερία, είτε στηλιτεύοντας την κοινωνική υποκρισία είχε την ίδια μοίρα με όλες τις λαοφιλείς φόρμες του ροκ του παρελθόντος αλλά και του σήμερα: εμπορευματοποίηση, εξάντληση δημιουργικότητας, και εν τέλει διαμόρφωση της αντίληψης από τις δυνάμεις της κυρίαρχης κουλτούρας.

Εξαίρεση στην προβλέψιμη πολιτική αλλά και δράση της κυρίαρχης ροκ εν ρολ κουλτούρας ήταν και είναι το κίνημα που αποκαλείται πανκ ροκ.

Για την ιστορία, επικρατεί η άποψη πως οι Νεοϋορκέζοι ανακάλυψαν το μουσικό στυλ ενώ οι Βρετανοί κοινωνικοποίησαν την πολιτική στάση και την πολύχρωμη εμφάνιση.

Είναι γεγονός πως η ανεργία και οι φτωχές κοινωνικές συνθήκες προκαλούσαν τη δεκαετία του ‘70 άγρια συναισθήματα αλλοτρίωσης και απογοήτευσης τα οποία μπορούν να εκφραστούν ποικιλοτρόπως. Στο σύγχρονο κόσμο το έγκλημα είναι η πιο δημοφιλής αντίδραση όμως τη συγκεκριμένη περίοδο, στο συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, οι νεαροί αλήτες άρχισαν να παίζουν ηλεκτρικές κιθάρες αντί να διαπράττουν μικροαδικήματα, χρησιμοποιώντας το πανκ για να εκφράσουν τη δυσαρέσκεια, την οργή και την απογοήτευση που ένιωθαν. Το πιο μισητό πράγμα στον κόσμο ήταν το να σου λέει κάποιος τι να πιστεύεις και πώς να συμπεριφέρεσαι (κομφορμισμός). Οι πανκ αμφισβητούν τον κομφορμισμό εισάγοντας έναν άλλο τρόπο σκέψης. Ερωτήματα για θέματα όπως η εργασία, η φυλή, το sex και ο έρωτας δεν απασχολούν τους κομφορμιστές. Οι απόψεις τους καθορίζονται από άλλους ενώ ένας αντι-κομφορμιστής καθορίζει μόνος την πραγματικότητά του. Η αμφισβήτηση φυσικά του κομφορμισμού εμπεριέχει και την αμφισβήτηση της εξουσίας.

Οι πανκ δρουν αντιεξουσιαστικά απορρίπτοντας τις εντολές όσων καλούν σε συμμόρφωση και υποταγή δεχόμενοι τη σκληρή μεταχείριση των διάφορων φορέων της εξουσίας. Έχουμε δει αντικομφορμιστές να υμνούνται από ιστορικούς και να παρουσιάζονται στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο  ως είδωλα, πολύ μετά τη δράση τους. Φυσικά, το καθεστώς στο οποίο εναντιώνονταν τους αποκαλούσε «επαναστάτες», «άτομα με αποκλίνουσα συμπεριφορά» και «ταραχοποιούς».

Τρανταχτό παράδειγμα, η βιομηχανία της μουσικής και τα περιοδικά μόδας που είτε απαγόρευαν, είτε εξευτέλιζαν το πανκ τα τελευταία 20 χρόνια, τώρα υμνούν πολλά συγκροτήματα ως πρωτοποριακά και καινοτόμα.

Το πανκ αναμφισβήτητα έχει αποκτήσει κακιά φήμη. Η τηλεόραση, ο κινηματογράφος, τα κόμικ και η διαφήμιση έδωσαν αυτά τα χρόνια μια διαστρεβλωμένη εικόνα του πανκ στον κόσμο, το οποίο χαρακτηρίστηκε σαν μια αυτοκαταστροφική και βίαιη περαστική μόδα, ή αντιθέτως, ως ένας χολιγουντιανός τρόπος ζωής. Βέβαια είναι γεγονός πως για το μέσο απληροφόρητο τηλεθεατή ήταν πανεύκολο να τσιμπήσει στις «εντυπωσιακές εικόνες των ΜΜΕ που παρουσιάζουν τους πανκ σαν βίαιους, χρήστες ναρκωτικών που σκοπός της ζωής τους είναι να φοράνε αστεία ρούχα και να ονειρεύονται περίεργα κουρέματα, όταν δεν τρομοκρατούν γριούλες και δε ζητιανεύουν στους δρόμους». Για να είμαστε ειλικρινείς και βία υπάρχει (αν και οι πανκ συνήθως πλακώνονται μεταξύ τους) και χρήση ναρκωτικών γίνεται και κάποια λίγα κλεφτρόνια που ασχολούνται με μικροκλοπές υπάρχουν στην πανκ σκηνή. Όμως, αυτές οι περιπτώσεις όχι μόνο δε δικαιώνουν τα στερεότυπα των ΜΜΕ αλλά είναι και η παραμορφωμένη εικόνα που προβάλουν τα ΜΜΕ, εικόνα που απορρέει από τη συσσώρευση και τη διόγκωση των προβλημάτων.

Η συνεχής διαστρέβλωση των ΜΜΕ, η υπερβολή και τα στερεότυπα αυτά, συντέλεσαν ώστε να δημιουργηθεί ένας τύπος «πανκ» που δεν έχει ιδέα των αντιλήψεων, των πολιτικών και κοινωνικών φιλοσοφιών και της πολυμορφίας του πανκ κινήματος. Αυτός ο τύπος του «πανκ» θα εισχωρήσει στο κίνημα με ολοένα και αυξανόμενους αριθμούς. Και όσο περισσότεροι εισχωρούν, το στημένο παιχνίδι των μέσων γίνεται πραγματικότητα.

Το κακό είναι πως μαζί με τα συντηρητικά ΜΜΕ συντάσσονταν και διάφορες προοδευτικές πηγές πληροφόρησης. Αριστερές πολιτικές ομάδες και περιοδικά ανά τον κόσμο, βιάστηκαν να καταδικάσουν το πανκ σαν μια περαστική μόδα που δεν είχε καμιά πραγματική σημασία.

Είναι αλήθεια πως αρκετοί πανκ είναι, βίαιοι, μοδάτοι και απαθείς έφηβοι. Είναι επίσης αλήθεια πως οι πανκ στο σύνολό τους δεν έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά. Για τους πανκ που η παρουσίαση των ΜΜΕ ούτε τους προσελκύει ούτε τους τρομάζει, το κίνημα προσφέρεται σαν χώρος για να πειραματιστούν, να δημιουργήσουν τη δική τους κουλτούρα και να εστιάσουν την προσοχή τους σε ζητήματα που θεωρούν σημαντικά.

Οι νέοι συνηθίζουν να εξεγείρονται ενάντια στους γονείς, το σχολείο και την εξουσία γενικότερα και το πανκ έχει λανθασμένα χαρακτηριστεί σαν μια τέτοια φάση κατά την οποία το εξεγερμένο άτομο προσπαθεί να αποδείξει  πως είναι διαφορετικό από τους γύρω του. Είναι αλήθεια πως το παραδοσιακό ενδυματολογικό και μουσικό στιλ είναι συχνά επιθετικό και σοκάρει το μέσο άνθρωπο όμως θα οδηγηθούμε σε λάθος συμπεράσματα εάν δούμε το πανκ σαν ένα κίνημα με ενδυματολογικό προσανατολισμό. Η άνευ στόχου, άμυαλη,  περιστασιακή εξέγερση μπορεί να είναι διασκεδαστική όμως δεν είναι χρήσιμη ούτε έχει κάποια ιδιαίτερη επίδραση στην κοινωνία. Οι πανκ έχουν πια εξελιχτεί ώστε να προτιμούν την ουσία από το στυλ, γεγονός που σχεδόν πάντα αγνοείται ή διαστρεβλώνεται από τα ΜΜΕ. Το να διαφοροποιηθεί κάποιος από το μέσο όρο δεν έχει καμία απολύτως σημασία αν δε συνειδητοποιήσει ποιος είναι πραγματικά.

Η πιο σημαντική (και ίσως πιο ριζοσπαστική) κίνηση που μπορεί να κάνει ένας πανκ είναι να αναλάβει τις ευθύνες του. Αυτό ισχύει αρχικά για τον εαυτό του, για τον τρόπο που διαχειρίζεται την προσωπική του ζωή και στη συνέχεια αφορά τους άλλους.

«είμαστε οι κληρονόμοι της λευκής, κυρίαρχης, πατριαρχικής, καπιταλιστικής παγκόσμιας τάξης. Κατέχουμε μια εξέχουσα θέση ως υπερασπιστές του κεφαλαίου της άρχουσας τάξης. Σύμφωνα με τους γονείς, την κουλτούρα και την ιστορία μας γεννηθήκαμε για να επιτηρούμε τις κατώτερες τάξεις, θέση που έχουμε την ηθική υποχρέωση να απορρίψουμε. Ως πανκ απορρίπτουμε την φυλή και την τάξη που μας κληρονομήθηκε γιατί είναι μαλακίες και το ξέρουμε» – Τζόελ, αρθρογράφος του αναρχοπανκ φάνζιν profane existence #13, Φεβρ. 1992

Το πανκ είναι μια φωνή αντίστασης: «Έχουμε δημιουργήσει τη δική μας μουσική, το δικό μας τρόπο ζωής, τη δική μας κοινότητα και τη δική μας κουλτούρα… Χτίζουμε ένα κίνημα βασισμένο στο σεβασμό, δρούμε ώστε κάποια μέρα να επιτευχθεί η ισότητα και η ειρήνη. Προσπαθώντας θα συναντήσουμε εμπόδια μα δε θα πτοηθούμε. Η κατάκτηση της ελευθερίας είναι καθημερινή μας ανάγκη και καθήκον, στο χέρι μας είναι να πετύχουμε» – profane existence #4, Ιούν. 1990.

Advertisements

About tsimenteniavavulwna

Η Τσιμεντένια Βαβυλώνα αποτελεί μιά μουσική/θεματική εκπομπή που λαμβάνει μέρος στο πρόγραμμα του ελεύθερου και αυτοοργανωμένου 105FM Μυτιλήνης. punx undead
Gallery | This entry was posted in Χωρίς κατηγορία and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s